تبلیغات
زناشویی و روابط جنسی - عفونت های ادراری در زنان
زناشویی و روابط جنسی
عفونت چه بخش هایی از مجاری ادراری را بیشتر درگیر می كند؟- عفونت های ادراری را به دو گروه عفونت های سطحی و عفونت های عمقی تقسیم می كنند. عفونت های سطحی پوشش سطحی داخل سیستم ادراری یا مخاط را درگیر می كند و بیش از نود درصد عفونت های این دستگاه را شامل می شود. درحالی كه عفونت های عمقی درگیری بافت های عمقی كلیه ها، پروستات و بیضه را باعث می شوند. در عفونت های عمقی، بیماران معمولاً تب شدید و حال عمومی بدی دارند.

- آیا شیوع عفونت های ادراری در زنان و مردان یكسان است؟
خیر. در سنین زیر سه ماهگی، عفونت های ادراری در پسرها بیشتر از دختران است، و پس از آن، شیوع عفونت در زنان سی تا پنجاه برابر مردان است. علت آن كوتاه و مستقیم بودن مجرای ادرار در زنان است كه در نتیجة آن، میكروب ها به سادگی با عبور از مجرا به مثانه می رسند و عفونت سطحی ایجاد می كنند.

- بی توجهی به عفونت های ادراری چه پیامدهایی به دنبال دارد؟
جواب: اهمیت عفونت های ادراری در آن است كه اگر دیر تشخیص داده شوند یا بد درمان شوند، عوارضی در بیمار ایجاد می كنند كه در بعضی مواقع منجر به از كار افتادن كلیه ها می شوند، به طوری كه تعداد زیادی از بیماران همودیالیزی ثانویه در نتیجة عفونت به این روز افتاده اند. البته عفونت های ادراری سطحی و بدون تب آسیب جدی به كلیه ها نمی رسانند، ولی عفونت های عمقی مخصوصاً به همراه بیماری های زمینه ای دیگر مانند سنگ، انسداد مادرزادی در مسیر ادراری، مثانه عصبی، و برگشت ادرار از مثانه به كلیه ها قادر به تخریب كلیه ها و نارسایی كامل آنها هستند.

- به طور كلی میكروارگانیسم ها چگونه وارد دستگاه ادراری می شوند؟
جواب: در نود درصد مواردِ عفونت های ادراری، میكروب ها از راه مستقیم و عبور از مجرای خروجی ادرار به مثانه می رسند و عامل آن میكروب های روده ای هستند كه در ناحیة اطراف مجرا وجود دارند و ندرتاً ممكن است از مثانه به كلیه برسند و ایجاد عفونت عمقی كلیه (پیلونفریت) بكنند. در موارد دیگر، میكروارگانیسم ها از یك كانون عفونی به خون وارد می شوند، سپس به كلیه ها، پروستات یا بیضه ها می رسند و ایجاد عفونت می كنند. در موارد بسیار نادری، عفونت از طریق سیستم لنفاتیك منتقل می شود.

- عفونت های ادراری با چه علائمی همراه است؟
جواب: اصولاً علائم شامل دو دسته هستند: علائم ناشی از تحریك و التهاب سیستم ادراری كه بر حسب محل عفونت متفاوت است، و علائم عمومی عفونت در بدن كه شامل بی اشتهایی، تهوع، استفراغ و غیره است. در ضمن، علائم در كودكان و بزرگسالان متفاوت است؛ ولی علائم مشتركی در عفونت های ادراری وجود دارد كه باید همة افراد به آن آگاه باشند، این علائم عبارت اند از:
1. سوزش ادرار و تكرر ادرار كه به علت تحریك مثانه در اثر عفونت و التهاب ایجاد می شود، همچنین تحمل كم مثانه كه در كودكان و گاهی بزرگسالان ممكن است منجر به بی اختیاری ادراری شود.
2. تغییر رنگ ادرار به صورت كدر یا خونی شدن ادرار كه معمولاً بیماران را به وحشت می اندازد؛ درصورتی كه عفونت سطحی و سادة مثانه نیز ممكن است در اثر التهاب مخاطی باعث پاره شدن مویرگ خونی شود و ادرار كاملاً قرمز و خونی بشود كه با درمان عفونت بلافاصله بهبود می یابد.
3. تب و لرز و تهوع و استفراغ كه در عفونت های ادراری افراد زیر یك سال و همچنین عفونت های عمقی كلیه ها، پروستات و بیضه ها در افراد بزرگسال شایع است.
4. كاهش و توقف رشد در كودكان. مادران در صورت وجود چنین علامتی باید برای بررسی عفونت ادراری به پزشك مراجعه كنند.
5. درد پهلوها كه در عفونت های عمقی كلیه ها بسیار شدید و همراه با تب و لرز و تهوع و استفراغ است.
6. اشكال در ادرار كردن و احتباس ادراری كه در عفونت های مثانه و پروستات و مجرا ممكن است دیده شود.

- با توجه به علائمی كه به آنها اشاره كردید، اگر فردی دچار درد پهلو و ناحیة كمر شد، حتماً دچار بیماری كلیوی شده است؟
جواب: سؤال خوبی مطرح كردید، چون بیماران زیادی با درد پهلو، كه در اثر سرما تشدید می شود، به ما مراجعه می كنند و نگران كلیه های خود هستند. در جامعه این طور جاافتاده كه درد پهلو مساوی با درد كلیه هاست، درحالی كه همین جا به عرض خوانندگان می رسانم كه درد كلیوی به هر علتی، مثلاً عفونت، سنگ و تومور ایجاد شود، یك درد نسبتاً دائمی است و با تغییر حالت بدن، مثلاً نشستن، بلند شدن، راه رفتن، سرپا ایستادن و كاركردن، شدت آن عوض نمی شود و معمولاً چنین دردهایی كمتر منشأ اسپاسم عضلانی هستند. اكثر مردم به دلیل نداشتن اطلاعات كافی پزشكی فكر می كنند در هوای سرد دچار سرماخوردگی و عفونت می شوند؛ درحالی كه 25 درصد خون قلب وارد كلیه ها می شود و كلیه ها همیشه گرم هستند و سرمای محیط اطراف هیچ تأثیری روی كلیه ها كه در عمق عضلات پهلو قرار دارند نمی گذارد.

- با توجه به اختلافات آناتومیك بدن زنان و مردان، در دو جنس علائم عفونت های ادراری چه تفاوت هایی با یكدیگر دارند؟
جواب: در زنان، دستگاه تناسلی رحم و تخمدان هاست كه سیستمی مستقل و كاملاً مجزا از سیستم ادراری است، درصورتی كه در مردان، سیستم ادراری ـ تناسلی یك مجموعة كاملاً مرتبط با هم است؛ به همین دلیل، علائم عفونت ادراری در زنان و مردان با هم تفاوت دارد. البته سوزش ادرار، تكرر ادرار، تحمل كم مثانه و ادرار خونی در هر دو جنس مشترك دیده می شود؛ درحالی كه عفونت مجرای ادرار در مردان همراه با خروج ترشح چركی از مجراست به علاوه میكروب از طریق مجرا ممكن است به پروستات و از آنجا به بیضه ها برسد و در این نواحی عفونت حاد ایجاد بكند.
از طرف دیگر، به علت كوتاه بودن طول مجرای زنان، امكان رسیدن میكروب از خارج به مثانه بسیار زیاد و به همین دلیل عفونت های ادراری در زنان 30 تا 50 برابر شایع تر از مردان است.

- واژه هایی مانند سیستیت و پیلونفریت در بحث عفونت های ادراری چه معنایی دارند؟
جواب: اگر عفونت در ناحیة كلیه باشد به آن (پیلونفریت) گفته می شود كه از نوع حاد یا مزمن است.
اگر عفونت فقط در مثانه باشد به آن (سیستیت) می گویند كه آن هم از نوع حاد یا مزمن است.
اگر عفونت در مجرای خروجی ادرار باشد به آن (اورتریت) می گویند و معمولاً در مردان دیده می شود.
به طوركلی برحسب محل عفونت، نوع آنتی بیوتیك تجویزی و دورة درمانی متفاوت است.

- چه عواملی افراد را مستعد ابتلا به عفونت های ادراری می كند؟
جواب: به طوركلی در هر فردی كه به هر علتی ـ شیمی درمانی، بیماری قند، ایدز،... ـ سیستم ایمنی بدنش تضعیف شده باشد، عامل مساعد كننده ای برای رشد میكروب ها و ایجاد عفونت وجود دارد. از عوامل مؤثر دیگر در ایجاد عفونت ادراری عادات بد بهداشتی در زنان است، مثل وقتی كه به دستشویی می روند و آب را با فشار به خود می گیرند و یا برای خشك كردن دستمال كاغذی را با فشار به بدن خود می كشند و باعث انتقال میكروب های این نواحی به داخل مجرای ادرار می شوند. از طرفی دیگر، هرگاه در دستگاه ادراری توقف و ركود در مسیر جریان ادرار به وجود بیاید شیوع عفونت بالا می رود؛ مثلاً تنگی مادرزادی محل اتصال كلیه به حالب، تنگی محل حالب به مثانه، برگشت ادرار مثانه به كلیه ها، وجود (دیورتیكول) در هر نقطه ای از سیستم ادراری، مثانه عصبی، تنگی مجرا و بودن جسم خارجی مثل سوند در سیستم ادراری. در این موارد معمولاً پس از قطع آنتی بیوتیك بلافاصله عفونت عود می كند.
یك گروه از سنگ ها به نام سنگ های عفونی هستند كه در داخل آنها میكروب لانه می كند و آنتی بیوتیك قادر به از بین بردن آنها نیست و بلافاصله با قطع درمان، عفونت عود می كند. عامل دیگر فیستول ادراری است.
فیستول ادراری عبارت است از ارتباط سیستم ادراری با یك سیستم دیگر، مثلاً لولة گوارش با رحم و واژن در خانم ها. این مجرای فیستول محل عبور میكروب به داخل سیستم ادراری است كه منجر به عفونت دائمی می شود. تنها راه درمان، برداشتن مجرای فیستول از طریق جراحی است.

- افتادگی مثانه در زنان عفونت ادراری ایجاد می كند؟
جواب: در نوع خفیف آن تأثیر چندانی ندارد، ولی در نوع شدید كه باعث تخلیه نشدن كامل مثانه می شود، باقی ماندن ادرار شیوع عفونت را در زنان افزایش می دهد.

- عفونت ادراری موجب سقط جنین و یا آسیب به جنین در زنان باردار می شود؟
جواب: درصورتی كه عفونت ادراری فعالیت كلیه ها را كم كند و اورة خون را بالا ببرد ممكن است منجر به سقط جنین شود؛ ولی به طوركلی عفونت كلیه (پیلونفریت) در دوران بارداری باعث كاهش وزن جنین می شود و طبعاً نوزادی كه وزنش در موقع تولد از وزن استاندارد كمتر است در معرض خطر ابتلا به بیماری های مختلف قرار می گیرد. به همین خاطر ما، در زنان باردارِ دچار عفونت ادراری، پس از درمان كامل عفونت، پیشگیری از عفونت را به صورت مصرف دوز پایین آنتی بیوتیك، تا آخر زمان حاملگی ادامه می دهیم. درحالی كه در عفونت های سطحی ادراری خانم های غیرباردار درمان كوتاه مدت سه تا پنج روزه و حتی تجویز یك دوز واحد كافی است. درحالی كه بعضی همكاران غیرمتخصص برای چنین عفونت های ساده ای تعداد زیادی آنتی بیوتیك تزریقی برای بیمار تجویز می كنند كه می تواند برای كلیه سم بوده و باعث تخریب و كاهش كار كلیه بشود.

- در درمان عفونت های ادراری، به چه نكاتی باید توجه كرد؟
جواب: در مورد درمان، هدف از بین بردن میكروب درون سیستم ادراری است كه باید با آنتی بیوتیك مناسب و دورة درمان كافی صورت پذیرد ولی برای ریشه كن كردن و جلوگیری از عود عفونت در صورت وجود بیماری زمینه ای یا ناهنجاری های مادرزادی سیستم ادراری كه باعث افزایش شیوع و عود عفونت می شود، باید پس از تشخیص این عوامل با درمان طبی یا جراحی اقدام به حذف و درمان بیماری های مساعدكننده و زمینه ساز عفونت كرد. طول درمان برحسب سن، جنس و محل عفونت در افراد متفاوت است.
در كودك سه ماهه، چون در یك سوم موارد، عفونت ادراری همراه با عفونت خونی است باید درمان كامل عفونت خونی، كه شامل درمان تزریقی و بستری كردن نوزاد است، صورت بگیرد.
در كودك سه ماهه تا سه ساله معمولاً عفونت خونی همراه عفونت ادراری نادر است و دورة درمان 10 تا 14 روزه برای كنترل عفونت كافی است.
در كودك 3 تا 12 سال، اگر عفونت، سطحی و بدون تب باشد، درمان 3 تا 5 روزه كافی است و اگر عفونت عمقی و همراه تب و لرز باشد باید درمان دو هفته ای انجام شود.
در مورد زنان هم برحسب باردار بودن یا نبودن، درمان متفاوت است كه قبلاً شرح آن داده شد.

- برای جلوگیری از آسیب های ناشی از عفونت های دستگاه ادراری چه توصیه ای دارید؟
جواب: كلیه از اعضای حیاتی بدن انسان است. كسانی كه كلیه های خود را از دست می دهند و تحت درمان دیالیز قرار می گیرند در زندگی با مشكلات زیادی مواجه می شوند كه نه تنها خود آنها بلكه خانواده و اطرافیان را نیز درگیر می كند. همان طور كه اشاره شد عفونت ادراری در صورت عدم تشخیص به موقع و درمان كامل، قادر به تخریب كلیه ها می باشد. البته باز هم تأكید می كنم كه عفونت های سطحی مثانه كه شایع ترین حالت عفونت ادراری است هیچ اثر سوئی روی كلیه ها ندارد ولی توصیه می كنم با دیدن هر علامتی از عفونت ادراری به پزشك متخصص مراجعه كنید و با انجام آزمایش ادرار و حداكثر سونوگرافی، در صورت تشخیص عفونت یا سایر بیماری های كلیه، با درمان كامل از عارضه های بعدی جلوگیری كنید.■


نوشته شده در تاریخ دوشنبه 22 آذر 1389 توسط ali manavi | نظرات ()
درباره وبلاگ
مطالب اخیر
آرشیو مطالب
نویسندگان
ابر برچسب ها
آمار سایت